SBB zorgt onder meer voor het opstellen en onderhouden van de kwalificatiestructuur, dat de basis vormt van het mbo onderwijs, en SBB verzamelt en stelt relevante arbeidsmarktinformatie beschikbaar. Om hieraan bij te dragen is het van belang om op de hoogte te blijven van trends en ontwikkelingen per sector op de arbeidsmarkt. Voor de sector Voedsel, groen en gastvrijheid (VGG) heeft SBB een trendrapport uitgebracht, waarin trends worden beschreven op drie niveaus: mega-, macro- en microniveau.

De veranderingen op de arbeidsmarkt gaan snel en hebben niet alleen gevolgen voor de context en de inhoud van beroepen, maar ook voor het aantal beroepsbeoefenaars en het ontstaan van nieuwe functies. Met trendonderzoeken achterhaalt SBB wat de ontwikkelingen betekenen voor het werkveld waar in het beroepsonderwijs voor wordt opgeleid en wat dit betekent voor de benodigde vaardigheden en taken van de toekomstige beroepsbeoefenaar.

In het trendrapport VGG worden alle trends en ontwikkelingen uitgesplitst in vier marktsegmenten: gastvrijheid, groen, voeding en winkelambacht. Hieronder worden slechts een paar trends uitgelicht. Het hele trendrapport lees je hier.

Gastvrijheid: balans tussen hospitality en technische mogelijkheden

De gastvrijheid sector zal de komende jaren op zoek moeten gaan naar een balans tussen hospitality en technologische mogelijkheden. Bij veel hotels gaat het in- en uitchecken bij de receptie steeds meer digitaal. Door deze service komt de gastvrijheid onder druk te staan omdat het gastencontact ontbreekt. Dankzij beschikbare data kunnen hotels wel steeds meer inspelen op de wensen en persoonlijke situatie van de klant. De rol van receptionist zal daardoor inhoudelijk gaan veranderen.

Ook raken de keuken en bediening in sommige horecaconcepten steeds meer met elkaar vermengd. De kok brengt zelf het eten als het klaarstaat, terwijl de bediening uitleg geeft over het concept of de wijn. Een verbreding van de opleiding kan daardoor wenselijk zijn om in te spelen op deze trend.

Groensector: verbreding van de diensten die worden aangeboden bij een agrarisch bedrijf

Agrariërs zien nieuwe mogelijkheden door het agrarisch bedrijf te combineren met zaken als kinderopvang, boerderijeducatie, agrarisch natuurbeheer, agrotoerisme, boerderijverkoop of zorglandbouw. Hierdoor krijgt het bedrijf een multifunctioneel karakter. Deze verbreding van de diensten betekent voor de beroepsbeoefenaar ook een verbreding van de taken. Doordat er meer of andere kennis gevraagd wordt, is er een toenemende vraag naar vakmensen op niveau 3 en niveau 4 in plaats van vakmensen op niveau 2.

Voedingssector: bewust consu(mind)eren met plantaardige vleesvervangers

Op het gebied van zowel eiwitverwerkingstechnologie als plantaardige vleesvervangers zijn er veel innovatieve ontwikkelingen in Nederland. Denk aan hybride vleesproducten, plantaardige vleesvervangers, kweekvlees/ duurzame kweekvis, biologisch vlees en insecten. Hybride vlees, wat deels bestaat uit vlees en deels uit plantaardige bestanddelen, kan van invloed zijn op de benodigde kennis van de procesoperator die basiskennis nodig heeft over het product. De receptuur verandert en dat betekent ook dat het productieproces en de bewerkingsstappen anders zullen zijn.

Winkelambacht: E-business voor bakkerijen en slagerijen
Consumenten kopen vaker dan voorheen boodschappen online. De coronacrisis heeft die ontwikkeling versneld. Het is daarom voor bijvoorbeeld bakkerijen of slagerijen van belang zich deels te transformeren tot digitaal bedrijf, om hun klanten zowel on- en offline nog beter van dienst te zijn. De toenemende e-business vraagt van de beroepsbeoefenaar om meer kennis op het gebied van beeldcultuur, content genereren en (self) branding. Ook moet de beroepsbeoefenaar technisch en digitaal vaardig zijn om de binnengekomen bestellingen te verwerken en zijn er extra werkzaamheden voor het verzendklaar maken van de producten ontstaan.

Voor kappers is informatie die in de kassa zit direct te koppelen aan de personeelsadministratie. Door agenda- en kassasoftware zijn afspraken direct gekoppeld aan de duur van de afspraak en de omzet. Voor de beroepsbeoefenaar (met name niveau 4) is het steeds meer van belang om analytische vaardigheden te ontwikkelen om data te kunnen lezen en te interpreteren en daar conclusies aan te verbinden.

Trendmethodiek

Voor de trendrapporten heeft SBB een trendmethodiek opgezet bestaande uit het verzamelen van informatie, expert interviews en validatiesessies met de SBB adviseurs praktijkleren. Met het constant ophalen van trendinformatie zorgt SBB ervoor dat het trendonderzoek geen momentopname is maar een dynamisch proces, waarbij signalen over trends en nieuwe ontwikkelingen continu met elkaar worden gedeeld. Vanuit de trendonderzoeken wordt onder andere achterhaald wat de ontwikkelingen betekenen voor het opleiden van vakmensen in het beroepsonderwijs. De trendinzichten dienen als basis voor het vernieuwen van kwalificatiedossiers, beroepenonderzoek, doelmatigheidsrapportages, het opstellen van branchebeelden, arbeidsmarktverkenningen en ter inspiratie voor het toekomstbestendig maken van het opleidingsaanbod.