Actuele cijfers

gebouw SBB

De coronacrisis heeft grote invloed op het bedrijfsleven en de beschikbaarheid van stages en leerbanen. Op deze pagina ziet u de tekorten voor het huidige schooljaar 2020-2021 en het afgelopen schooljaar 2019-2020.

De cijfers over het huidige schooljaar blijven we uitbreiden en actualiseren, mede door gebruik te maken van informatie van scholen, branches en landelijke en regionale partners. Op basis van de inzichten in de tekorten zoekt SBB actief met onderwijs en bedrijfsleven naar mogelijke oplossingen.

Verloop van de cijfers

Het landelijke tekort aan stages en leerbaan schommelt sinds de start van de coronacrisis tussen de 18.000 en 22.000. Dit is circa 4% van het totale aantal mbo-studenten. Met name in sectoren die onder enorme druk staan door de coronacrisis of die in de tweede lockdown hun deuren moesten sluiten, namen de tekorten verder toe.

De nieuwste cijfers laten zien dat 22.056 mbo-studenten op zoek zijn naar een geschikte stage of leerbaan. Hiervan zoeken 19.189 bol-studenten een stage en 1.824 bbl-studenten een leerbaan. Over de eerste vijf maanden van het schooljaar 2020-2021 zien we dat het totale aantal tekorten in de meeste sectoren afnam. Alleen de sectoren Voedsel, groen en gastvrijheid en Zorg, welzijn en sport laten een toename zien. Ookvoor entreeopleidingen neemt het tekort toe.

Dit resultaat werd bereikt door beschikbare plekken maximaal te benutten, extra stages en leerbanen te werven, bijna 10.000 nieuwe leerbedrijven te erkennen en creatieve oplossingen in te zetten. De creatieve oplossingen verschillen per sector, regio, opleiding en school. Sommige scholen kiezen er samen met de student voor om, bij gebrek aan stageplekken, de leerdoelen op een alternatieve wijze en in alternatieve beroepscontext te behalen.

Oorzaken van de tekorten

SBB bracht in kaart waarom leerbedrijven aangeven geen of minder ruimte te hebben voor een stage of leerbaan. De belangrijkste redenen die in de periode tussen 30 juli 2020 en 22 januari 2021 werden gegeven zijn: ‘Het leerbedrijf heeft geen tijd voor begeleiding’, ‘Het leerbedrijf heeft geen fysieke ruimte beschikbaar’ en ‘Het aantal leerbedrijven is afgenomen’.

Curve iets afgevlakt

SBB keek in het afgelopen jaar continu hoe tekorten aan stages en leerbanen in de regio's en sectoren kunnen worden verminderd. Zo hebben we sinds 30 juni 2020 12.835 nieuwe leerbedrijven erkend en riepen we alle leerbedrijven op om juist in deze tijd een stage of leerbaan aan te bieden aan studenten. In totaal zijn 28.500 tekorten opgelost en zijn er 33.819 tekorten bijgekomen. Door de gezamenlijke inzet is de curve dus iets afgevlakt.

Wat ziet u in de Power BI?

Vergeleken met het begin van het schooljaar (meetmoment 30 juli 2020) is het totaal aantal tekorten per 4 januari 2021 voor niveau 3 en 4 met respectievelijk 11% en 19% afgenomen. Het tekort voor niveau1-opleidingen nam met 80% toe.

Er zijn grote verschillen tussen regio’s, sectoren en opleidingen. Per beroepsopleiding zien we in absolute aantallen de grootste tekorten bij helpende zorg en welzijn, mbo-verpleegkundige, luchtvaartdienstverlening, juridisch-administratief dienstverlener en manager/ondernemer horeca. Deze sectoren staan om verschillende redenen onder druk door corona.

Ook leerlingen in vmbo-leerwerktrajecten en leerlingen van het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs zoeken nog naar stages. Met name in de zorg en horeca zijn hier tekorten.

Schooljaar 2020-2021

In de eerste vier maanden van het schooljaar 2020-2021 zijn 247.000 gestarte praktijkovereenkomsten (bpvo's) geregistreerd (peildatum 1 december 2020). Dit is 10% minder dan in het schooljaar 2019-2020, toen in dezelfde periode zo’n 273.000 gestarte bpv-overeenkomsten zijn geregistreerd.

De afname in gestarte bpvo's komt zowel voor bij de beroepsopleidende leerweg (bol) als bij de beroepsbegeleidende leerweg (bbl). In de bol-leerweg zijn in augustus, september, oktober en november van het huidige schooljaar zo’n 179.000 stages gestart. Dit is een afname van 8% ten opzichte van het voorgaand schooljaar.

In 2020 was het aantal gestarte bpvo's in de bol-leerweg in augustus fors hoger dan in 2019. Het beeld voor september is precies omgekeerd; toen startten er in 2020 veel minder studenten hun stage dan in 2019. Hier ligt vermoedelijk alleen een administratieve reden aan ten grondslag. In 2020 zijn op 31 augustus veel stages gestart, terwijl vorig schooljaar veel stages startten op 2 september.

In de bbl-leerweg zijn ruim 68.000 studenten begonnen met een leerbaan. Dit aantal ligt 14% lager dan in het voorgaande schooljaar. Met name in september zijn fors minder studenten met een leerbaan begonnen; in 2020 zo’n 9.000 minder dan in 2019.

Schooljaar 2019-2020

Terwijl het aantal studenten dat in mei 2020 met een stage of leerbaan van start ging 60% lager lag dan in mei 2019, was er in juni 2020 bijna geen verschil met juni 2019. Dat is te verklaren doordat in juni traditioneel weinig studenten aan een stage of leerbaan beginnen.

Op de laatste peildatum van 25 juni was er voor mbo-studenten een tekort van 21.425 stages en leerbanen. De interactieve overzichten onderin deze pagina laten zien dat de situatie per sector en arbeidsmarktregio sterk verschilde.

Bekeken per marktsegment was er goed nieuws in gastvrijheid. Daar ging gingen circa 1.000 studenten van start, tegenover 547 een jaar eerder. Naar verwachting was dat een inhaalslag na de sluiting van de horeca tijdens de coronacrisis.

Per regio zagen we de grootste dalingen aan gestarte stages en leerbanen in Rijnmond en Groot Amsterdam. Zuidoost-Brabant, Midden-Limburg en Noord-Limburg kwamen er als beste vanaf.

Bekijk het aantal bpv-overeenkomsten in 2019-2020 (pagina 1) en 2020-2021 (pagina 2) 

Bekijk de ontwikkeling per leerweg in 2020, vergeleken met 2019

Bekijk de ontwikkeling per maand in 2020, ten opzichte van dezelfde maand in 2019