SBB-diner: Leerbaan als oplossing voor arbeidsmarktkrapte?

Op 30 maart vond het jaarlijkse SBB-diner plaats in de Nieuwe Kerk in Den Haag. Minister Letschert (OCW) sprak er samen met mbo-studenten, onderwijsinstellingen, bedrijfsleven en politici over de vraag: “Is de leerbaan (bbl) dé oplossing voor de groeiende tekorten op de arbeidsmarkt?”

Een bbl-traject (beroepsbegeleidende leerweg) combineert werken en leren bij een erkend leerbedrijf. Het biedt kansen voor jonge mbo-studenten en zij-instromers, maar kent ook uitdagingen. Tijdens het diner stond de combinatie van kansen en knelpunten centraal.

Praktijkleren door te doen

Gasten konden deze avond zelf ervaren hoe praktijkleren werkt. Onder begeleiding van bbl-studenten van Breman Machinery, Beste Leerbedrijf 2025, bouwden ze miniatuurwindmolens. Studenten Sebas van Dalfsen en Edith Hammer kozen na een intensief oriëntatietraject bewust voor een bbl-traject bij Breman. Liever leren ze in de praktijk dan dat er lange dagen worden gemaakt in de schoolbanken. Praktijkopleider Marius Slingerland liet zo zien hoe leren op de werkvloer concreet werkt.

In het welkomstwoord benadrukten SBB-duovoorzitters Claudia Reiner en Adnan Tekin het belang van de leerbaan voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt. De avond begon met een minicollege over de geschiedenis van de leerbaan, dat inzicht gaf in het eeuwenoude succes van deze combinatie van leren en werken.

Bbl als oplossing voor tekorten

Hannie Vlug (directievoorzitter SBB) onderstreept dat de bbl-route al een bewezen formule is: “We zorgen voor voldoende stages en leerbanen en ondersteunen praktijkopleiders met tips en handvatten. Niet iedereen kan of wil vijf dagen per week in de schoolbanken zitten. Voor jongeren, werkenden en zij-instromers is bbl vaak een realistische route.”

In sommige sectoren is bbl bijna traditie, in andere nog onbekend. Vlug: “Bijna 60% van de bbl-studenten blijft bij het leerbedrijf, het is dus een unieke kans voor bedrijven om eigen medewerkers op te leiden. Ons doel is dat 35% van alle mbo-trajecten bbl is; nu zitten we op 30%. Er is dus nog werk aan de winkel."

Samen opleiden in de praktijk

Tijdens paneldiscussies spraken Maurits Brus (JOBMBO), Mark Harbers (Techniek Nederland), Jacco Vonhof (MKB Nederland) en Simone Fredriksz (voorzitter college van bestuur Albeda) over het belang van goede begeleiding, flexibele leerroutes en gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Mark Harbers: “Goede begeleiding is cruciaal, zeker in de techniek waar vakmanschap jaren kost.” Maurits Brus over het belang van goede begeleiding: “Contactmomenten tussen school, student en leerbedrijf zijn essentieel voor succesvol leren in de praktijk.” Simone Fredriksz duidt de waarde van het onderwijs bij begeleiding:  “Onderwijs herkent talent en beschikt over generatiekennis; bedrijven brengen vakinhoudelijke expertise en zakelijkheid.” Jacco Vonhof pleit voor samenwerking: “Intensieve samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven helpt ook om zittende medewerkers fit voor de arbeidsmarkt te houden. Wie heeft welke scholing nodig en hoe realiseren we dat?”.

De panelleden zijn het erover eens dat opleiden veel inzet vraagt, vooral in het midden- en kleinbedrijf. Samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid is nodig om economische schommelingen het hoofd te bieden. Flexibele instroommomenten en maatwerk in leertrajecten zijn noodzakelijk, net als aandacht voor basisvaardigheden zoals taal en rekenen.

Bbl moet de plek krijgen die het verdient

Minister Letschert (OCW) deelde haar ervaring. “De afgelopen tijd sprak ik met meerdere mbo-studenten die eerlijk tegen mij zeiden: 'Het klassieke leren in de schoolbanken pas niet bij mij. Ik wil echt leren in de praktijk.' Dáár zit de kracht van de bbl-leerroute. Het biedt mensen direct perspectief op werk én versterkt onze arbeidsmarkt. Maar er is nog veel te winnen. Toen ik begon in deze functie, kende ik de bbl-route niet eens. Dat zegt genoeg. Deze leerweg verdient veel meer zichtbaarheid. Daarom is het zo waardevol dat vanavond onderwijs en bedrijfsleven samen zijn. Ik voel de drive om dit verder te brengen en de bbl de plek te geven die het verdient.”

---

Toen ik begon in deze functie, kende ik de bbl-route niet eens. Dat zegt genoeg: deze leerweg verdient veel meer zichtbaarheid. Daarom is het zo waardevol dat onderwijs en bedrijfsleven tijdens deze avond samen waren. Ik voel de drive om dit verder te brengen en om de bbl de plek te geven die het verdient.”

---

Rianne Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Maatwerk, samenwerking en actie

De avond werd afgesloten door Adnan Tekin en Claudia Reiner (duovoorzitters SBB). Adnan Tekin: “Anticyclisch opleiden en maatwerk zijn essentieel. Het oplossen van knelpunten vraagt gezamenlijke inspanning van onderwijs, bedrijfsleven en politiek.” Claudia Reiner: “Avonden als deze bieden een unieke kans om ervaringen te delen en concrete acties te bespreken. Mbo’ers zijn essentieel voor dit land.”

Mbo’ers in de hoofdrol

Tijdens het SBB-diner speelden mbo-studenten een prominente rol. Studenten van ROC Mondriaan verzorgden de bediening en afgestudeerden van the Dutch Academy of Performing Arts maakten indruk met hun vertolking van 'This is Me' uit de musical 'The Greatest Showman'.