Toelichting Kans op stage en leerbaan

Kans op stage en leerbaan geeft informatie over de kansen die mbo-studenten hebben op het vinden van een stage of leerbaan in de arbeidsmarktregio waar zij wonen.

De kansen wordt per opleiding en voor de afzonderlijke UWV-arbeidsmarktregio's bepaald. Dat betekent dat de kansen van studenten niet specifiek betrekking hebben op een school, maar op de plaats waar studenten wonen en bedrijven zijn gehuisvest. SBB vernieuwt deze informatie ieder jaar.

Doel en doelgroep

Kans op stage en kans op leerbaan geven informatie over de kansen die mbo-studenten hebben op het vinden van een stage of leerbaan in de arbeidsmarktregio waar zij wonen.

Kans op stage en kans op leerbaan bedienen verschillende doelgroepen:

  • Voor leerlingen van vmbo-scholen, hun ouders en decanen zijn de kansen voorlichtingsinformatie. Het kan studenten helpen bij hun studiekeuze.
  • Voor het georganiseerde bedrijfsleven en beroepsonderwijs zijn de kansen signaleringsinformatie. Het biedt ondersteuning bij de beleidsvorming.
  • Voor adviseurs praktijkleren van SBB en individuele mbo-instellingen zijn de kansen sturingsinformatie. Het biedt handvaten om op operationeel niveau in te spelen op ontwikkelingen op de stagemarkt.

Methodiek

Definitie
Kans op stage en kans op leerbaan zijn de graadmeters die een uitspraak doen over de verwachte kansen van mbo-studenten op het vinden van een stage of leerbaan. De graadmeters geven de verhouding weer tussen het aantal stagezoekende studenten en het aanbod van stages en leerbanen bij bedrijven. De kansen van studenten op het vinden van een stage of leerbaan worden weergegeven op het niveau van opleidingen en arbeidsmarktregio's. SBB geeft met de kansen een prognose voor het jaar 2018. De kansen worden uitgedrukt op een vijfpuntsschaal (gering, matig, voldoende, ruim voldoende en goed) en worden één keer per jaar vastgesteld.

Methodiek kleine opleidingen
De kansen zijn op een verschillende manier bepaald voor opleidingen met landelijk minder dan 100 studenten (de kleine opleidingen) en opleidingen met landelijk meer dan 100 studenten (de grote opleidingen). Voor de opleidingen met minder dan 100 studenten zijn de kansen bepaald via een enquête onder deskundigen van SBB. De deskundigen komen bij veel bedrijven en mbo-instellingen. Zij hebben zowel regionale kennis als kennis van specifieke opleidingen en hebben een goed beeld van de stagemarkt.

De deskundigen hebben een inschatting gemaakt van de verhouding tussen het aantal stagezoekende studenten en het aantal stages en leerbanen bij bedrijven in 2018. Deze inschatting is met name gebaseerd op de toe- en afname van het aantal studenten, de toe- en afname van het aantal stages en leerbanen en aanvullende achtergrondinformatie over de stagemarkt. Voor de kleine opleidingen kunnen op regionaal niveau geen betrouwbare uitspraken gedaan worden. Vandaar dat de kansen voor deze opleidingen bepaald zijn op landelijk niveau.

In totaal zijn voor 231 opleidingen de kansen bepaald via een enquête onder deskundigen.

Methodiek grote opleidingen
Voor de opleidingen met landelijk meer dan 100 studenten zijn de kansen bepaald via een rekenkundig model. Centraal in het rekenkundig model staat steeds de ontwikkeling van de verhouding tussen het aanbod van stages en leerbanen door bedrijven en de vraag naar stages en leerbanen door studenten. De verhouding tussen de prognose van het aanbod en de prognose van de vraag bepaalt de kans op stage en de kans op leerbaan.

Kans

Bij het berekenen van de kansen heeft SBB ondersteuning gekregen van onderzoeksbureau Panteia. In totaal zijn voor 264 opleidingen de kansen bepaald via het rekenkundig model.

Hoe is de vraag bepaald?
De huidige vraag naar stages en leerbanen door studenten is bepaald door te kijken naar het aantal studenten per opleiding in schooljaar 2016/2017. Hierbij zijn ook de inschrijvingen van het niet-bekostigd onderwijs meegenomen. Gegevens over het aantal studenten zijn afkomstig van DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs). In het mbo kunnen studenten zich niet alleen inschrijven voor een opleiding, maar ook voor een gemeenschappelijk basisdeel van een aantal gerelateerde opleidingen, de zogenoemde dossierinschrijvingen. Deze studenten kunnen dan op een later moment de keuze maken voor een specifieke opleiding. Bij het bepalen van de vraag is hier rekening mee gehouden, want ook (een deel van) deze studenten gaan op stage. Er is een prognose gemaakt van de vraag op basis van een trendmodel van het aantal inschrijvingen van de afgelopen vijf jaar.

Hoe is het aanbod bepaald?
Het huidige aanbod van stages en leerbanen door bedrijven is op de eerste plaats bepaald door te kijken naar het aantal openstaande stageplaatsen en leerbanen voor schooljaar 2017/2018. De openstaande stageplaatsen en leerbanen worden geregistreerd door de leerbedrijven zelf en zijn terug te vinden op Stagemarkt.nl. Het aanbod in Stagemarkt.nl is niet volledig en geheel actueel, doordat niet alle erkende leerbedrijven hun openstaande stageplaatsen en leerbanen actueel houden of registreren. Er zijn verschillende redenen waarom bedrijven de openstaande stages en leerbanen niet registeren. Er zijn bijvoorbeeld onderwijsinstellingen die zelf goede afspraken hebben gemaakt met het regionale bedrijfsleven of intermediairs, zoals opleidingsbedrijven en impresariaten, spelen een rol bij de matching van studenten en bedrijven.

Naast het aanbod van openstaande stageplaatsen en leerbanen in Stagemarkt.nl zijn er ook stageplaatsen en leerbanen die al worden ingevuld door studenten. De gegevens over het aantal daadwerkelijk ingevulde stages en leerbanen, oftewel afgesloten beroepspraktijkvormingsovereenkomsten (bpvo's), zijn afkomstig van de registratie in BRON (Basisregister Onderwijs). Om het aanbod van stages en leerbanen in schooljaar 2017/2018 volledig en actueel in beeld te brengen, is een enquête gehouden onder leerbedrijven. Aan de leerbedrijven is gevraagd om een inschatting te maken van het aantal stageplaatsen en leerbanen dat zij in schooljaar 2017/2018 aanbieden.

Door de openstaande stageplaatsen en leerbanen op Stagemarkt.nl, de bpvo-gegevens en de onderzoeksresultaten uit de enquête onder leerbedrijven te combineren, is het huidige aanbod van stages en leerbanen door bedrijven bepaald en is er tevens een prognose voor het aanbod gemaakt.

Regionale inkleuring
Om regionale uitspraken te kunnen doen is de regionale mobiliteit bepaald. Via de registratie van bpvo's, is bekend in welke arbeidsmarktregio de student woont en in welke arbeidsmarktregio de student een stage of leerbaan heeft. Studenten hebben niet altijd een stage of een leerbaan in dezelfde arbeidsmarktregio waar zij wonen. Hierdoor ontstaat er een regionale mobiliteit van regionale instroom en regionale uitstroom. Door de in- en uitstroom van studenten met een stageplaats of leerbaan tegen elkaar af te zetten, is de regionale mobiliteit bepaald.

Check van de berekende Kans op stage bij deskundigen
De berekende kans op stage en de berekende kans op leerbaan is via een digitale enquête voorgelegd bij de deskundigen van SBB (de adviseurs praktijkleren). De deskundigen komen bij veel bedrijven en mbo-instellingen. Zij hebben zowel regionale kennis als kennis van specifieke opleidingen en hebben een goed beeld van de stagemarkt. Er kunnen in specifieke arbeidsmarktregio's situaties voorkomen op de stagemarkt die niet in een berekening te vatten zijn. Als een mbo-instelling bijvoorbeeld besluit om volgend schooljaar voor een opleiding meer studenten op te leiden, dan is dit niet terug te zien in de berekende kansen. Doordat de deskundigen van SBB input hebben geleverd, is deze informatie wel meegenomen bij het definitief vaststellen van de kansen. Bij het uitzetten van de enquête onder deskundigen heeft SBB ondersteuning gekregen van onderzoeksbureau USP Marketing Consultancy.

Onderscheid kans op stage voor bol-studenten en kans op leerbaan voor bbl-studenten
Een mbo-student kan een opleiding volgen via de bbl of via de bol:

  • bbl: de beroepsbegeleidende leerweg is een combinatie van werken en leren in de vorm van een leerbaan. Een bbl-student heeft een arbeidsovereenkomst met een werkgever of opleidingsbedrijf/samenwerkingsverband.
  • bol: de beroepsopleidende leerweg is een combinatie van school en stage. Een bol-student gaat de hele week naar school en loopt één of meer perioden stage bij een bedrijf.

Met kans op stage wordt een uitspraak gedaan voor bol-studenten en met kans op leerbaan wordt een uitspraak gedaan voor bbl-studenten. Niet alle mbo-instellingen bieden opleidingen zowel in de bol als in de bbl aan. Daarom wordt niet voor alle opleidingen zowel bij kans op stage als bij kans op leerbaan een uitspraak gedaan.

Hoe zijn de regio’s bepaald?
De kansen wordt per opleiding en voor de afzonderlijke UWV-arbeidsmarktregio's bepaald. Dat betekent dat de kansen van studenten niet specifiek betrekking hebben op een mbo-instelling, maar op de plaats waar studenten wonen en bedrijven zijn gehuisvest.

Daarbij is het dus voor mbo-instellingen van belang dat bij een analyse alle regio's te worden betrokken uit het verzorgingsgebied waar de studenten wonen die desbetreffende opleiding volgen.

In 2018 zijn er 35 UWV arbeidsmarktregio's. Wijzigingen op deze indeling worden in de Staatscourant gepubliceerd.

Bekijk het overzicht van gemeenten per regio

Presentatie resultaten

Hoe worden de kansen getoond?
Het resultaat voor kans op stage en kans op leerbaan is een typering per opleiding en per arbeidsmarktregio. De typering bestaat uit een vijfpuntsschaal. De kansen zijn een uitspraak bezien vanuit de positie van een student die op zoek is naar een stage of leerbaan.

De normering ziet er als volgt uit:

  1. Geringe kansen: het aanbod van stages/leerbanen door bedrijven ligt veel lager dan de vraag naar stages/leerbanen door studenten
  2. Matige kansen: het aanbod van stages/leerbanen door bedrijven ligt enigszins lager dan de vraag naar stages/leerbanen door studenten
  3. Voldoende kansen: het aanbod van stages/leerbanen door bedrijven in ongeveer gelijk aan de vraag naar stages/leerbanen door studenten
  4. Ruim voldoende kansen: het aanbod van stages/leerbanen door bedrijven ligt enigszins hoger dan de vraag naar stages/leerbanen door studenten
  5. Goede kansen: het aanbod van stages/leerbanen door bedrijven ligt veel hoger dan de vraag naar stages/leerbanen door studenten

Waar vind je Kans op stage?

Onderhoud en beheer

Op welke wijze vindt onderhoud en beheer plaats?
De gegevens worden jaarlijks geactualiseerd. De gegevens voor kans op stage en kans op leerbaan zijn in januari 2018 gepubliceerd. SBB gebruikt in alle uitingen waarin verwezen wordt naar de kansen van studenten steeds dezelfde typeringen.