Van melding naar oplossing

Student Meubelmaker

Het Meld- en expertisepunt specialistisch vakmanschap heeft voor kleine, unieke beroepsgroepen en opleidingen bijgedragen aan het realiseren van duurzame oplossingen. Op deze pagina leest u welke onderwijsoplossingen voor verschillende casussen zijn gerealiseerd. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt de pagina geüpdatet.

De werkwijze van het Meld- en expertisepunt is vanaf een binnengekomen melding tot aan het ontwikkelen van een duurzame oplossing te verdelen in vier fasen: analyse, advies, bouwen en monitoren. Deze fasen worden hieronder kort toegelicht.

Toelichting vier fasen

1. Analyse
Om een binnengekomen melding inhoudelijk te beoordelen en te bepalen of de melding past binnen de scope van het Meld- en expertisepunt wordt gebruik gemaakt van de beslisboom. ​​​Op basis hiervan wordt een casusbeschrijving opgesteld die de basis vormt voor het advies. Als de melding voldoet aan de criteria van de beslisboom is deze fase afgerond en wordt een positief advies afgegeven voor het ontwikkelen van een duurzaam opleidingsarrangement. Als de melding niet of deels aan de criteria van de beslisboom voldoet zal het Meld- en expertisepunt dit terugkoppelen aan de melder en eventuele aanvullende informatie opvragen.

2. Advies
In deze fase geeft het Meld- en expertisepunt, op basis van de analyse volgens de beslisboom, een positief danwel negatief advies over het al dan niet ontwikkelen van een duurzaam opleidingsarrangement. Het Meld- en expertisepunt kan bijvoorbeeld vaststellen dat essentiële informatie ontbreekt, zoals gegevens over de grootte van de beroepsgroep of het aantal bedrijven en adviseren om een arbeidsmarktverkenning uit te laten voeren.

3. Bouwen
Op basis van de analyse en het advies verkennen partijen uit onderwijs en bedrijfsleven de verschillende opleidingssenario's. Dit gebeurt onder andere door het organiseren van werksessies. Bij het bouwen aan oplossingen gaat het bijvoorbeeld om het in kaart brengen van de mogelijkheden binnen de kwalificatiestructuur (ontwikkeling van keuzedelen, mbo-certificaten etc.), onderwijs en branche met elkaar in contact brengen, begeleiden en ondersteunen in het proces naar een oplossing toe en het blijvend onder de aandacht brengen van de casus binnen de overlegtafels van SBB (sectorkamer en marktsegmenten).

 

Naar aanleiding van de verkenning van verschillende opleidingsscenario's wordt (doel)gericht gewerkt aan het realiseren van een duurzame oplossing. Dit kan een arrangement zijn tussen branche en onderwijs, op basis van zelfregulering, waarbij beide partijen samen verantwoordelijk zijn. Een duurzame oplossing kan ook de ontwikkeling van een keuzedeel of mbo-certificaat zijn. Daarnaast kan het resultaat zijn dat de branche zelfstandig verder gaat met het ontwikkelen van een brancheopleiding voor een bepaalde beroepsgroep, zodat een opleiding in stand blijft.

4. Monitoren
Het Meld- en expertisepunt monitort de casus, is alert op signalen en let op afspraken die gemaakt zijn in een convenant. Zijn er knelpunten bij de uitvoering? Dan pakt het Meld- en expertisepunt de melding weer op. Het is mogelijk dat een casus dan weer in de analyse- of bouwfase belandt. Het Meld- en expertisepunt blijft de activiteiten communiceren.

De casussen

(Eerste) Carrosseriebouwer (lopende melding)

Melding: januari 2020

Betrokken partijen: RAI Vereniging

 

1. Analyse

De RAI Vereniging heeft een melding gedaan voor de opleidingen Carrosseriebouwer (niveau 2) en de Eerste Carrosseriebouwer (niveau 3) vanwege de geringe instroom in deze opleidingen. Het gaat over resp. 11 en 33 studenten in deze BBL-opleidingen. De beperkte instroom is al jaren een knelpunt. De branchevereniging maakt zich zorgen dat het toch al grote tekort aan carrosseriebouwers op de arbeidsmarkt alleen maar zal gaan toenemen.

De melding voldoet voor een deel aan de criteria van de beslisboom. Er is wel behoefte aan aanvullende informatie over de omvang van de beroepsgroep, het aantal bedrijven en het arbeidsmarktperspectief voor de (eerste) carrosseriebouwer.

 

Het Meld- en expertisepunt heeft de casus geanalyseerd en voorgelegd aan het marktsegment Carrosserie, waarin de RAI Vereniging (Carrosserie Nederland) is vertegenwoordigd. Het marktsegment zal de casus in mei 2020 inhoudelijk behandelen (mogelijk dat zij een rol kunnen spelen in het realiseren van een oplossing). Na dit overleg zullen de vervolgstappen worden bepaald en zal het Meld- en expertisepunt een advies uitbrengen ten aanzien van het al dan niet ontwikkelen van een opleidingsarrangement.

Medisch pedicure (lopende melding)

Melding: februari 2020

Betrokken partijen: Summa College en ProVoet

 

1. Analyse

Het Summa College deed een melding voor de opleiding Medisch pedicure, die zij verzorgen binnen hun school. Er zijn onvoldoende aanmeldingen voor deze opleiding (15 studenten dit schooljaar), terwijl er volgens de melder een landelijk tekort is aan medisch pedicures. De verwachting is dat als gevolg van vergrijzing in de branche het tekort verder zal oplopen. De medisch pedicures hebben een belangrijke rol in de behandeling van mensen met diabetes en reuma, maar door het tekort aan vakkrachten komt deze zorg onder druk te staan.

 

Het Meld- en expertisepunt is in gesprek met de melder om het probleem nader te analyseren aan de hand van de beslisboom. Het marktsegment Uiterlijke verzorging en de sectorkamer Zorg, welzijn en sport zijn betrokken bij de melding. Als de gesprekken zijn afgerond zal een advies worden gegeven over het vervolgtraject.

Glasblazer/glasslijper (lopende melding)

Melding: maart 2020

Betrokken partijen: Zutphen Glass School

 

1. Analyse

De Zutphen Glass School heeft een melding ingediend, omdat zij graag een nieuwe opleiding willen ontwikkelen voor de Glasblazer/glasslijper. Het ambacht dreigt volgens de melder verloren te gaan als er geen opleiding voor komt.

Het Meld- en expertisepunt analyseert op dit moment de melding en zal vervolgens een advies uitbrengen over de vervolgstappen. 

Industrieel lakverwerker

Melding: december 2019

Betrokken partijen: Vereniging Industrieel Oppervlaktebehandelend Nederland (ION)

 

1. Analyse

De vereniging Industrieel Oppervlaktebehandelend Nederland (ION) heeft een melding gedaan, omdat zij zich zorgen maakt dat specialistische oppervlaktebehandelingentechnieken als verzinken, anodiseren en galvaniseren niet meer worden gegeven in het mbo, terwijl dit zeer specialistische vakmanschap essentieel is voor de maakindustrie. Het aanbrengen van zgn. metallieke deklagen komt niet aan bod binnen de opleidingen Industrieel lakverwerker (niveau 2), resp. 44 studenten en Vakkracht industrieel lakverwerker (niveau 3), resp. 44 studenten. ION geeft aan dat voor de continuïteit van de branche een gekwalificeerde instroom van nieuwe jonge vakmensen in het vakgebied noodzakelijk is.

De melding voldoet deels aan de criteria van de beslisboom. Er is behoefte aan aanvullende informatie over de omvang van de beroepsgroep, het aantal bedrijven en het arbeidsmarktperspectief voor de industrieel lakverwerker.

 

In april 2020 heeft een werksessie plaatsgevonden met ION en andere betrokken partijen. De wens van ION is om een keuzedeel te ontwikkelen over deze specialistische oppervlaktebehandelingstechnieken, gebaseerd op eigen lesmateriaal. In mei 2020 komt de melding in het marktsegment Afbouw en onderhoud en in het marktsegment Metaal en metalectro waarna een advies wordt gegeven aan de sectorkamer Techniek en Gebouwde Omgeving. Afhankelijk van het advies pakken het marktsegment en de sectorkamer de melding op, dan wel formuleert het Meld- en expertisepunt een advies ten aanzien van mogelijke vervolgstappen.

 

2. Advies

Naar aanleiding van de behandeling van de casus in het marktsegment Afbouw en onderhoud en het marktsegment Metaal en metalectro is positief geadviseerd ten aanzien van de ontwikkeling van een keuzedeel voor de specialistische oppervlaktebehandelingstechnieken. Het gaat daarbij specifiek om de kennis van het aanbrengen van zgn. metallieke deklagen (verzinken, galvaniseren en anodiseren). Daarmee is de melding van ION overgedragen aan beide marktsegmenten en heeft het Meld- en expertisepunt geen actieve rol meer in dit proces.

 

3. Bouwen

Het Deltion College, dat vertegenwoordigd is in het marktsegment Metaal en metalectro, heeft aangegeven in overleg te willen treden met ION over de ontwikkeling van het keuzedeel. Dit overleg zal in juni 2020 gaan plaatsvinden.  

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt blijft de ontwikkelingen monitoren.

Friese witjes maken 

Melding: december 2019

Betrokken partijen: FRIEStile

 

1. Analyse

FRIEStile, een bedrijf uit Friesland dat op ambachtelijke wijze originele Friese witjes met de hand maakt en beschildert in opdracht van voornamelijk particulieren, wil dit vakmanschap behouden voor toekomstige generaties.

Er is onvoldoende informatie beschikbaar om te beoordelen of de melding voldoet aan de criteria van de beslisboom.

 

2. Advies

Uit de analyse is naar voren gekomen dat essentiële informatie ontbreekt om een advies uit kunnen brengen op basis van de beslisboom. Aangezien het bedrijf zich ook richt op het maken van Makkumer aardewerk en in de loop van 2020 hiervoor een nieuwe werkplaats opent, is onderzocht of het bedrijf een erkenning kan krijgen voor de opleiding Creatief vakman.

 

3. Bouwen

Er heeft een erkenningsgesprek plaatsgevonden en vanaf het schooljaar 2020-2021 is Friestile ook erkend voor de opleiding Creatief vakman. Het Friesland College biedt ook de opleiding Creatief vakman aan. Mogelijk dat studenten van deze school, maar ook van andere scholen, er voor kiezen om bij Friestile stage te lopen en daardoor in aanraking komen met het vak van ambachtelijk witjes maken. De melder is tevreden met de geboden oplossing.

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt blijft de ontwikkelingen monitoren.

Betonstaalverwerker

Melding: juni 2017

Betrokken partijen: Vereniging Wapeningsstaal Nederland (VWN)
 

1. Analyse

Medio 2017 meldt de VWN dat de enige school die de opleiding Betonstaalverwerker aanbiedt daarmee gaat stoppen. Vanwege het tekort aan gediplomeerde betonstaalverwerkers, wil de branchevereniging een school vinden die de opleiding wel aanbiedt. De melding voldoet voor een groot deel aan de criteria van de beslisboom. Er is wel behoefte aan aanvullende informatie over de omvang van de beroepsgroep, het aantal bedrijven en de arbeidsmarktkansen voor de betonstaalverwerker.
 

2. Advies

Uit de analyse en de gesprekken met de VWN is gebleken dat aanvullend arbeidsmarktonderzoek nodig is. Daarom heeft het Meld- en expertisepunt in januari 2018 een arbeidsmarktverkenning uitgevoerd. De verkenning toonde aan dat het een kleinschalig beroep betreft met voldoende toekomstperspectief. Het Meld- en expertisepunt gaf een positief advies af het werken aan een duurzame oplossing.

3. Bouwen

In het najaar van 2017 en medio 2018 hebben werksessies plaatsgevonden. Daarin bespraken het VWN, het Meld- en expertisepunt en afgevaardigden van het marktsegment Gespecialiseerde aanneming de scenario's om de opleiding Betonstaalverwerker weer uit te voeren.

 

Diverse onderwijsinstellingen zijn benaderd, uiteindelijk is het SOMA College in september 2019 gestart met de uitvoering van de bbl-opleiding. Om de opleiding duurzaam te blijven aanbieden, is met succes een RIF-aanvraag ingediend, genaamd 'Realisatie opleidingen betonstaalverwerken in Nederland’. RIF staat voor Regionaal Investeringsfonds en heeft tot doel om duurzame Publiek-Private Samenwerkingen (PPS) in het beroepsonderwijs te stimuleren. Zo worden mbo-studenten nog beter voorbereid op de huidige en toekomstige arbeidsmarkt. In het kader van het RIF is voor de komende vier jaar een samenwerkingsovereenkomst gesloten tussen de VWN, Civilion (het opleidingsinstituut) en het SOMA College.

 

De adviseurs praktijkleren van SBB zijn actief betrokken geweest bij dit traject om in kaart te brengen of er voldoende erkende leerbedrijven zijn waar studenten Betonstaalverwerken terecht kunnen.
 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt monitort de voortgang van de uitvoering van de opleiding. Dit uit zich onder andere door regelmatig contact te onderhouden met de branche, de aanwezigheid van het Meld- en expertisepunt bij werksessies van de VWN-scholingscommissie en door afstemming te zoeken met het SOMA College. Door aangesloten te zijn op bestaande overlegstructuren van de branche en het onderwijs wordt invulling gegeven aan de monitorende taak. 

Collectiebeheer

Melding: januari 2017

Betrokken partijen: Hout- en Meubileringscollege (HMC)
 

1. Analyse

In januari 2017 doet het HMC een melding, omdat de bbl-opleiding Behoudsmedewerker kampt met een geringe instroom. Daardoor is het lastig om de opleiding kostendekkend uit te blijven voeren. Het HMC vraagt aan het Meld- en expertisepunt om betrokken partijen uit de culturele branche, politiek en onderwijs bijeen te brengen. Zodat zij toekomstscenario's kunnen ontwikkelen voor de opleiding.De casus voldoet aan de criteria van de beslisboom.
 

2. Advies 

In oktober 2017 is een arbeidsmarktverkenning uitgevoerd om relevante branche- en arbeidsmarktgegevens te verkrijgen, op basis waarvan de mogelijkheden voor een toekomstige opleiding tot Behoudsmedewerker kan worden gebaseerd. Deze informatie is met behulp van het onderzoek verkregen, wat resulteerde in een positief advies van het Meld- en expertisepunt voor het organiseren van de vervolgactiviteiten.  

 

3. Bouwen

Diverse gesprekken en werksessies hebben plaatsgevonden in 2017, 2018 en 2019.  In oktober 2017 organiseerde het Meld- en expertisepunt samen met het HMC de werksessie 'Duurzaam opleiden voor collectiebeheer, professionalisering beheer en behoud van erfgoed'. De sessie stond in het teken van het voortbestaan van de mbo-opleiding Collectiebeheerder.

 

In het kader van leven lang ontwikkelen (llo) en de pilot waarbij beroepsgerichte onderdelen van een opleiding als zelfstandige mbo-certificaat kunnen worden aangeboden, heeft het Meld- en expertisepunt in juni 2019 een werksessie georganiseerd met betrokken partijen. Doel van de werksessie is om te onderzoeken of beroepsgerichte onderdelen van de opleiding behouden kunnen worden door hier een mbo-certificaat aan te koppelen. De doorlooptijd van deze pilot bleek echter te kort om dit voor elkaar te krijgen. In dezelfde werksessie is verkend of de aan de collectiebeheer gekoppelde keuzedelen ook interessant zijn voor andere sectoren. 

 

Twee keuzedelen zijn als relevant ervaren in de sector Mtlm. Ondanks inspanningen om de opleiding te kunnen behouden voor de toekomst, heeft het HMC besloten om de reguliere opleiding niet meer uit te voeren.

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt blijft in gesprek met het HMC en brancheorganisaties op zoek naar mogelijkheden om beroepsgerichte onderdelen van de opleiding in de toekomst duurzaam te kunnen uitvoeren. Als de pilot begin 2020 is geëvalueerd en geïmplementeerd wordt als werkwijze, dan wordt opnieuw bekeken of dit mogelijkheden biedt voor de opleiding.

Creatief vakman

Melding: augustus 2015

Betrokken partijen: vakschool Sint Lucas
 

1. Analyse

In 2016 doet Sint Lucas een melding voor de opleiding Creatief vakmanschap. Dit vanwege de geringe instroom in de opleiding. De verschillende uitstroomprofielen: glazenier, glasblazer, keramist, meubelmaker, tassenmaker, hoedenmaker en ambachtelijk schoenmaker zorgen voor hoge kosten en maken de opleiding niet goed uitvoerbaar.
 

2. Advies

Naar aanleiding van de analyse, de melding voldoet aan de criteria van de beslisboom,  adviseert het Meld- en expertisepunt positief over het organiseren van de vervolgactiviteiten. Het doel is om gezamenlijk met betrokken onderwijs en bedrijfsleven opleidingsscenario’s in kaart te brengen.

 

3. Bouwen

In de diverse werksessies die hebben plaatsgevonden in 2016 en 2017 zijn afspraken gemaakt over het toekomstbestendig inrichten van de opleiding voor de creatief vakman.

 

De activiteiten leidden tot de ontwikkeling van een nieuw kwalificatiedossier Creatief vakman in 2017. In plaats van een dossier met meerdere uitstroomrichtingen is er één breed dossier ontwikkeld. Om te zorgen voor een goede invulling en uitvoering van de opleiding sloten drie vakscholen: Hout- en Meubileringscollege (HMC), Sint Lucas en CIBAP en drie brancheorganisaties: Nederlandse Hoedenvereniging (NHV), de Nederlandse Vakgroep Keramisten (NVK) en de Branchevereniging Mode Ambachten (BMA) in maart 2017 het convenant consortium Creatief vakman. Het consortium heeft de vakinhoud voor de diverse materialen in servicedocumenten vastgelegd. 

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt volgt de ontwikkelingen in het kader van de afspraken uit het convenant en is actief betrokken bij de (tussentijdse) evaluatie van het consortium Creatief vakman. 

Erfgoedhovenier

Melding: september 2016

Betrokken partijen: Gilde van Tuinbazen en Vereniging van Erfgoedhoveniers
 

1. Analyse

Het Gilde van Tuinbazen en de Vereniging van Erfgoedhoveniers doen in september 2016 een melding bij het Meld- en expertisepunt vanwege de behoefte aan ondersteuning om de erfgoedhovenier inhoudelijk een plek te bieden binnen het (reguliere) mbo.Uit de beslisboom komt naar voren dat de erfgoedhovenier een specialisatie is binnen de sector van hoveniers. De analyse leverde geen adequaat antwoord op de vraag naar het arbeidsmarktperspectief voor potentiele leerlingen.  
 

2. Advies

In opdracht van het Meld- en expertisepunt is een arbeidsmarktonderzoek uitgevoerd om de behoefte van de arbeidsmarkt aan erfgoedhoveniers in beeld te brengen. Dit onderzoek is opgeleverd in januari 2017 en biedt voldoende aanknopingspunten en inzichten om gezamenlijk met de betrokken partijen de ontwikkeling van een opleidingsaanbod in het mbo verder vorm te gaan geven.

 

3. Bouwen

Er zijn tal van werksessies georganiseerd over thema’s als: hoe toekomstige instroom van medewerkers in het groen erfgoed te waarborgen en op welke wijze kan het (bekostigd) onderwijs invulling geven aan de behoefte van de branches. Deze werksessies vonden plaats in september 2016, november 2016, januari 2017 en medio 2018. In maart 2019 is een werksessie georganiseerd met als doel om de opleidingsmogelijkheden voor de erfgoedhovenier te verkennen.​​​​​​

 

De werksessies resulteerden in het ontwikkelen van het keuzedeel ‘Beheer groen erfgoed’ (januari 2018) en in het beroepenfilmpje over de erfgoedhoveniers (januari 2019). De uitkomst uit de laatste werksessie in maart 2019 is dat er een brancheopleiding wordt ontwikkeld. Het Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (NCE) ondersteunt bij het ontwikkelen van de brancheopleiding voor de erfgoedhovenier (2019-2021).

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt volgt de ontwikkelingen vanuit haar monitorende rol.

Landmeter

Melding: juni 2016

Betrokken partijen: Stichting Arbeidsmarkt GEO (SAGEO) en GeoBusiness Nederland
 

1. Analyse

De Stichting Arbeidsmarkt GEO (SAGEO) en GEO Business Nederland melden dat de opleiding Middenkaderfunctionaris Landmeetkunde kampt met een geringe instroom. Ook zijn er uitvoeringsproblemen, omdat de opleiding op meerdere roc's wordt aangeboden. Aan de hand van de analyse volgens de beslisboom kwam naar voren dat de melding voldoet aan de criteria.

 

2. Advies

Het Meld- en expertisepunt heeft positief geadviseerd ten aanzien van het bieden van ondersteuning en kennis en expertise bij van het ontwikkelen van een opleidingsarrangement voor de opleiding van landmeter. 

 

3. Bouwen

Tijdens de werksessies in 2016 en 2017 zijn diverse oplossingsrichtingen verkend. Er is gekeken naar de positionering van de opleiding, verhogen van de instroom en er zijn afspraken gemaakt over voorwaarden voor de uitvoering van de opleiding.

 

Op 27 september 2018 is een convenant getekend, voor de duur van vijf jaar, met het SOMA College en de twaalf andere betrokken partijen. Dit zijn vanuit het onderwijs: Deltion College, ROC Mondriaan, ROC Friese Poort, ROC van Twente, Techniek College en Aeres Hogeschool. En vanuit het bedrijfsleven: GeoBusiness Nederland, Esri Nederland, Geomaat, Heijmans, Meerinzicht en MUG Ingenieursbureau. De scholen in het convenant hebben zich gecommitteerd om potentiele studenten actief door te verwijzen naar het SOMA College, dat als centrale onderwijsinstelling de opleiding uitvoert.

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt is betrokken bij de monitoring van het proces.

Lijstenmaker

Melding: januari 2016

Betrokken partijen: Art-Frame
 

1. Analyse

Art-Frame, de branchevereniging voor de lijstenmakers wil het vak van lijstenmaker verder professionaliseren. Het ontwikkelen van een scholingsaanbod voor de lijstenmaker is één van de doelen van de branche. Aangezien er voor de lijstenmaker geen aanbod bestaat in het reguliere mbo, heeft Art-Frame in januari 2016 een melding gedaan om te onderzoeken of het mogelijk is om in het mbo een opleidingsaanbod te ontwikkelen. Voor het merendeel voldoet de melding aan de criteria van de beslisboom, alleen ontbrak informatie over o.a. de werkgelegenheid voor de lijstenmaker en de opleidingsbehoefte van de branche.

 

2. Advies

Om de arbeidsmarktkansen voor de lijstenmaker te kunnen duiden en inzicht te krijgen in de grootte van de beroepsgroep heeft het Meld- en expertisepunt een onderzoek laten uitvoeren. Het onderzoek is in februari 2017 opgeleverd. Het onderzoek concludeerde dat er voldoende arbeidskansen zijn voor het beroep van lijstenmaker en het beroep als kleinschalig gekenmerkt wordt.

 

3. Bouwen

​​​​​​Eind 2017 ging het Meld- en expertisepunt in gesprek met Art & Frame en drie vakscholen (Nimeto, CIBAP en Sint Lucas). De drie vakscholen zagen voldoende raakvlakken met het vak van lijstenmaker bij de bestaande mbo-opleidingen en zagen de meerwaarde van een keuzedeel Lijsten maken. 

 

In januari 2018 is het keuzedeel ‘Lijsten maken en inlijsten’ ontwikkeld en gekoppeld aan de opleidingen Restauratie- en decoratieschilder en Creatief vakman. Sinds september 2018 biedt Nimeto het keuzedeel aan en in februari 2019 is het keuzedeel voor het eerst uitgevoerd. Aan het keuzedeel is in juli 2019 eveneens een mbo-certificaat verbonden, zodat ook werkenden en werkzoekenden zich kunnen bekwamen in het vakgebied.

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt monitort de ontwikkelingen.

Orthopedisch schoentechnicus

Melding: juli 2018

Betrokken partijen: Dutch HealthTec Academy (DHTA)
 

1. Analyse

DHTA doet een melding in juli 2018. De opleiding Orthopedische schoentechniek heeft namelijk een beperkte instroom en is al twee jaar niet meer aangeboden. DHTA is de enige aanbieder van de opleiding en wil voorkomen dat de opleiding en de kennis van het vak verdwijnen. De analyse volgens de beslisboom is gemaakt en daaruit blijkt dat de melding voldoet aan de criteria.
 

2. Advies

De melding voldoet aan alle criteria van de beslisboom. Niettemin heeft het Meld- en expertisepunt, op verzoek van de DHTA, een arbeidsmarktverkenning laten uitvoeren naar het arbeidsmarktperspectief van de orthopedisch schoentechnicus. Het onderzoek is in december 2018 opgeleverd en toont aan dat de branche behoefte heeft aan gediplomeerden. Het onderzoek geeft de DHTA voldoende aanleiding om inspanningen te plegen om de opleiding weer te laten starten. 

 

3. Bouwen

In januari 2019 is er een bijeenkomst geweest tussen het onderwijs, de branche en het Meld- en expertisepunt om de bevindingen van de arbeidsmarktverkenning te bespreken, opleidingsscenario’s in kaart te brengen en de vervolgstappen te bepalen. In juni 2019 heeft een vervolgsessie plaatsgevonden om de voortgang te bespreken.

 

De melding en de activiteiten die daaruit volgden hebben geresulteerd in de (her)start van de opleiding door de DHTA in september 2019. Na een periode van twee jaar waarin de opleiding niet werd uitgevoerd.

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt onderhoudt contacten met de DHTA en de branche(s) en monitort de ontwikkelingen.

Pianotechnicus

Melding: november 2011

Betrokken partijen: Nederlandse Piano- en Muziekinstrumentenbond (NPM) en Vereniging voor Pianotechnici Nederland (VvPN)

1. Analyse

Het NPM en VvPN zijn bezorgd over de financiële toekomst van de opleiding Pianotechnicus. Het Hoofd Bedrijfschap Ambachten (HBA) wordt namelijk opgeheven en daarmee stopt de bijdrage van de branche. 

 

De opleiding maakte onderdeel uit van de pilot ‘Kleine unieke opleidingen’ die in opdracht van OCW is uitgevoerd. Hierdoor is de problematiek van de opleiding meer onder de aandacht gebracht en is een hogere bekostiging toekgekend. De brancheorganisaties hebben continu oog voor een kwalitatief goede opleiding en streven naar een goede verhouding tussen in- en uitstroom naar de arbeidsmarkt. Het aantal studenten dat jaarlijkse uitstroomt moet passen bij de arbeidsmarktbehoefte van de branche. Om hier blijvend aandacht voor te houden doen NPMB en VvPN een beroep op het Meld- en expertisepunt voor ondersteuning bij het toekomstbestendig inrichten van de opleiding.
 

2. Advies

De casus voldeed aan de criteria van de beslisboom. Daardoor gaf het Meld- en expertisepunt een positief advies voor het bouwen aan een duurzame oplossing.

 

3. Bouwen

Om de opleiding kwalitatief en doelmatig aan te bieden zijn tussen onderwijs en bedrijfsleven diverse opeenvolgende convenanten afgesloten. Er zijn diverse gesprekken en werksessies georganiseerd door het Meld- en expertisepunt en er zijn afspraken gemaakt over de uitvoering van de opleiding.

 

Op 16 juli 2018 is wederom een samenwerkingsovereenkomst voor de opleiding pianotechniek getekend tussen het Hout- en Meubileringscollege in Amsterdam en de brancheorganisaties. Daarmee is de samenwerking tussen onderwijs en het bedrijfsleven voor de komende vijf jaar vastgelegd.

 

4. Monitoren

Het aspect monitoren is, gezien de looptijd van de casus, altijd een belangrijk onderdeel geweest. In de voorbereiding op het tekenen van het convenant zijn diverse werksessies gehouden tussen onderwijs en bedrijfsleven om inhoud te kunnen geven aan het convenant. Het Meld- en expertisepunt monitort de uitvoering van de afspraken zoals vastgelegd in het convenant.

Restaurator (roerend erfgoed)

Melding: maart 2018

Betrokken partijen: Restauratoren Nederland (RN)
 

1. Analyse

RN doet in maart 2018 een melding. De branche uit zijn zorgen over het verdwijnen van taken in het roerend erfgoed vanwege de beperkte scholingsmogelijkheden. De melding is beoordeeld aan de hand van de beslisboom. Gebleken is dat de melding valt binnen de scope. Aangezien het beroep uiteenlopende disciplines bevat gaf de branche aan behoefte te hebben aan aanvullend onderzoek.

 

2. Advies

Om een goed beeld te krijgen van de verschillende restauratiedisciplines en de scholingsbehoefte van de beroepsgroep is in januari 2019 een arbeidsmarktverkenning uitgevoerd. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat er op mbo-, hbo- en wo-niveau behoefte is aan bijscholing.

 

3. Bouwen

In maart 2019 is een werksessie georganiseerd om afspraken te maken over hoe de scholingsbehoefte kan worden vormgegeven. Er is gewezen op de mogelijkheden om binnen de kwalificatiestructuur het onderwijs modulair vorm te geven.

 

Het Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (NCE) gaat ondersteunen bij het verder uitwerken en vormgeven van de behoefte aan bij- om- en nascholing.

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt informeert periodiek bij de brancheorganisaties en het NCE over de voortgang van de ontwikkeling van het scholingsaanbod.

Schaapherder

Melding: januari 2014

Betrokken partijen: Stichting Landschapskudde Het Soerel

 

1. Analyse

Stichting Landschapskudde Het Soerel doet in januari 2014 een beroep op SOS Vakmanschap (voorloper van het Meld- en expertisepunt) omdat zij behoefte hebben ondersteuning bij het opzetten van een duurzame opleidingsstructuur voor het beroep van schaapherder. De vergrijzing in het beroep maakt dat er de komende jaren een grote vervangingsvraag ontstaat. De casus voldoet voor een groot deel aan de criteria van de beslisboom: het is een kleinschalig, specialistisch beroep dat bedreigd is en toekomst perspectief heeft. Naast economische waarde heeft het beroep ook cultureel historische waarde voor Nederland. Het probleemeigenaarschap (het gezamenlijk werken aan een oplossing) is een aandachtspunt.

 

2. Advies

Ten aanzien van ‘probleemeigenaarschap’ constateerde SOS Vakmanschap dat er sprake lijkt te zijn van een grote versnippering en belangenverstrengeling. Zij adviseerde om eerst te werken aan het probleemeigenaarschap, voordat gestart kan worden aan het organiseren van een duurzame oplossing.   

 

3. Bouwen

Naar aanleiding van het advies van SOS Vakmanschap heeft het Gilde van Traditionele Schaapherders een plan van aanpak ontwikkeld. Daarnaast heeft de Wageningen Universiteit een onderzoek uitgebracht naar de problematiek van de schaapherder. Vervolgens zijn een aantal werksessies georganiseerd met het Gilde van Traditionele Schaapherders. Kort na deze werksessie heeft Helicon is samenwerking met het Praktijknetwerk Gescheperde Schaapskuddes, bestaande uit LTO Nederland Schapenhouderij, Vereniging Gescheperde Schaapskuddes Nederland (VGSN) en Landelijke werkgroep professionele schaapherders (LWPS) een aanvraag gedaan voor de erkenning van de vakopleiding schaapherder (BBL, niveau 3). De vakopleiding schaapherder is in het schooljaar 2015-2016 bij Helicon Velp (onder kwalificatie Vakbekwaam medewerker natuur, water en recreatie) gestart.

 

4. Monitoren

Het Meld- en expertisepunt monitort de ontwikkelingen in deze casus.  

Vormenmaker

Melding: oktober 2011

Betrokken partijen: Dutch Form (voorheen Nederlandse Vereniging voor Modelmakerijen)
 

1. Analyse

De Nederlandse Vereniging voor Modelmakerijen (nu Dutch Form), meldt zich in 2011 bij SOS Vakmanschap, nadat twee opleidingslocaties besloten te stoppen met de opleiding Modelmaker. Medio 2011 deden de laatste twee  bbl-studenten examen en ging de laatste vakdocent met pensioen. De kwalificatie Modelmaker verdween in 2012 vanwege de opdracht aan de kenniscentra om het aantal kwalificaties terug te brengen. Door deze ontwikkelingen was er geen opleiding meer, terwijl de branche wel behoefte heeft aan (gediplomeerde) instroom. De casus voldoet aan de criteria van de beslisboom.
 

2. Advies

Het SOS Vakmanschap adviseerde positief over het bouwen aan een oplossing. Zij adviseerde de branche ook om zich aan te melden voor de pilot ‘Kleine unieke opleidingen’ die in opdracht van OCW in 2013 is uitgevoerd. Met deze pilot is de problematiek van de opleiding verder onder de aandacht gebracht en zijn oplossingen verkend.
 

3. Bouwen

In 2014 heeft een werksessie plaatsgevonden met alle betrokken partijen over de organisatie van een nieuwe opleiding. De branche heeft op basis van Duits lesmateriaal nieuw lesmateriaal ontwikkeld. Dit vormde de basis voor het nieuwe kwalificatiedossier Vormenmaker dat in 2015 een feit was. 

 

De nieuwe driejarige bbl-opleiding Vormenmaker is in september 2016 bij het ROC van Twente van start gegaan.

 

4. Monitoren

De instroom in de opleiding is tot nog toe zeer beperkt gebleven, ondanks dat er vraag is vanuit de branche. Vormen maken is een specialistisch vak, hoewel er ook raakvlakken zijn met andere opleidingen binnen de sector Tgo als bijvoorbeeld de Verspaningstechnoloog. Het Meld- en expertisepunt monitort de ontwikkelingen.