Pleidooi voor leven lang ontwikkelen

Student en praktijkopleider
Je moet fluitend naar je werk gaan. En leven lang ontwikkelen hoort daarbij. Dat vindt Anne Marie Heij, beleidssecretaris Onderwijs bij Koninklijke Metaalunie en lid van de sectorkamer Techniek en gebouwde omgeving. Waarom leven lang ontwikkelen eerder noodzaak is dan luxe.

Metaalunie is de ondernemersorganisatie voor het midden- en kleinbedrijf in de metaal. De sector telt circa 60 beroepen, van de traditionele lasser tot de eigentijdse monteur mechatronica. “We hebben 14.000 leden, samen goed voor 145.000 werknemers”, vertelt Anne Marie. “Die ondersteunen we op allerlei manieren, onder meer op het gebied van onderwijs. Zo hebben we OOM, een heel actief opleidingsfonds.”

Bbl for life

Ongeveer 50% van de instroom komt uit de bbl. Anne Marie: “Mbo-studenten kunnen bij ons geweldig uit de voeten. Theorie en praktijk zijn heel erg in evenwicht. Dat je processen automatiseert en dat robots massaproducten maken past prima in de denkwereld van jongeren. De oerberoepen verdwijnen niet: er worden nog steeds dingen door mensenhanden gemaakt en om een lasrobot te bedienen moet je echt kunnen lassen. Als vakman dien je nog steeds te weten hoe lasprocessen in elkaar zitten en welke materialen je daarbij nodig hebt.”

Portfolio

In de metaal is praktijkleren een ontzettend waardevolle manier van leren. “De student die begint op niveau 2 heeft volop mogelijkheden om zich in de loop der jaren verder te bekwamen en niveau 3 en 4 te bereiken. Een mbo-startkwalificatie zou eigenlijk een leven-lang-ontwikkelenkwalificatie moeten zijn, waarbij je leren en werken steeds combineert. Een ‘bbl for life’, waarbij je niet naar school gaat maar toch elke keer in je portfolio vastlegt wat je hebt bijgeleerd.”

Verifieerbaar

Anne Marie vindt het wel van belang dat het verhoogde vakmanschap verifieerbaar is. “Wat dat betreft verwacht ik veel van de certificaten voor keuzedelen. Ook ben ik benieuwd naar de mogelijkheid om certificaten te verbinden aan onderdelen van opleidingen die relevant zijn op de arbeidsmarkt, zoals SBB nu in opdracht van de minister van OCW onderzoekt. Verder denken we na over een eigen branchevakmanschapssysteem. Zelfs een getuigenverklaring van een collega zou dan kunnen meetellen om het vakmanschapsniveau van iemand te kunnen ondersteunen: ‘Hij heeft aan de Van Brienenoordbrug gelast.’”

Havistenklas

Mkb-metaal telt voor een aantal beroepen veel vacatures, zoals voor CNC-verspaners en voor servicemonteurs. Dat zijn bij uitstek kansberoepen, maar ook voor andere beroepen is er werk. “Ik vind dat we nog beter moeten zorgen dat studenten een keuze maken die aansluit op hun talent. Verder kunnen we het mbo veel aantrekkelijker maken voor havisten. Die jongens en meisjes hebben daar heel veel te zoeken, vooral in de technische vakken. ROC Midden Nederland heeft al een havistenklas Mechatronica, een mbo-route die kan voorsorteren op een hbo-bachelor. Of denk aan statushouders die in Nederland een toekomst willen opbouwen. Ook uit die groep kunnen we putten.”

Ideaal platform

“SBB is een ideaal platform om – in een wettelijk kader – het beroepsonderwijs vorm te geven”, besluit Anne Marie. “Laten we daar in de sectorkamers en marktsegmenten samen een succes van maken.”